Jak wspierać i pracować
z młodzieżową radą?

Jak być dobrym opiekunem młodzieżowej rady?

 

Według znowelizowanej ustawy o samorządzie gminnym, młodzieżowa rada może posiadać swojego opiekuna. Choć nie jest to obowiązkowy wymóg, z pewnością warto, by młodzież mogła polegać na zaangażowanym dorosłym, który pomoże zorientować się w zawiłościach spraw urzędowych.

 

Opiekun rady zostaje oficjalnie wybrany przez władze gminy, jednak sama propozycja kandydatów (min. 2 osoby) może wypłynąć ze strony młodzieżowych radnych. Szczegółowe wymagania, które musi spełniać opiekun, zakres jego obowiązków oraz zasady jego odwoływania określa statut młodzieżowej rady. Ważne, by opiekunem została osoba, które ma za sobą doświadczenie w działaniach z młodzieżą i/lub pracy samorządowej. Może to być pracownik urzędu, radny, przedstawiciel organizacji pozarządowej, nauczyciel. Ważniejsze jednak od sprawowanej funkcji jest zaangażowanie, umiejętność nawiązywania relacji i słuchania potrzeb młodych. Opieka nad MR wymaga regularnych spotkań oraz systematycznej współpracy z urzędem i młodzieżą.

 

Jednym z pierwszych zadań, które czekają opiekuna rady jest zintegrowanie grupy oraz przygotowanie młodych ludzi do pełnionej funkcji. Radni często pochodzą z różnych okręgów wyborczych, są w różnym wieku i mają różne zainteresowania, a ponadto nie znają mechanizmów samorządowych, które zachodzą w gminach. Dobrym pomysłem jest zorganizowanie kilku spotkań/warsztatów zapoznawczych dla młodych - najpierw wewnętrznych, by poznać się w grupie, a następnie z przedstawicielami lokalnych władz. W ten sposób radni oswoją się z sytuacją, nabiorą większej pewności w kontaktach z wójtem czy urzędnikami, a także zyskają cenną wiedzę na temat samorządowych procesów decyzyjnych.

„Nie ma w Polsce modelowych rozwiązań w zakresie młodzieżowych rad. Każdy samorząd jest inny, a w związku z tym podejście i rola opiekuna może okazać się inna. Jest ona ważna, ale kto ma ją pełnić, powinny rozstrzygać przede wszystkim lokalne uwarunkowania i możliwości. Ważne jest, aby młodzieżowe rady gmin były włączane w lokalne procesy decyzyjne. Rolą opiekuna jest m.in. przygotowania samych młodzieżowych radnych i stworzenie odpowiednich warunków, dzięki którym młodzieżowe rady będą mogły jak najlepiej działać.”

 

 

Robert Waraksa, samorządowiec, trener, działacz społeczny, od 2011 roku opiekun Młodzieżowej Rady Miejskiej w Olsztynku. Cytat z publikacji „Młodzieżowe rady gmin. Sposób na wzmocnienie aktywności obywatelskiej i społecznej młodych ludzi na poziomie lokalnym", Fundacja Civis Polonus, 2022.

Kiedy młodzieżowa rada jest już zintegrowana, a członkowie prezydium wybrani w wyborach, czas na regularne włączanie młodych w prace samorządu. Młodzi mogą np. uczestniczyć w spotkaniach rady gminy lub sesjach poszczególnych komisji, poznać tematy, które aktualnie są omawiane na posiedzeniach. Rolą opiekuna jest wspomóc radnych w śledzeniu kalendarza samorządowego, przypominaniu o ważnych datach spotkań, pomoc w przygotowaniu wystąpień oraz wypracowaniu listy potrzeb, pomysłów i oczekiwań MR. Ponadto, raz w roku MR powinna przygotować sprawozdanie ze swoich działań - tu także pomoc opiekuna może okazać się nieodzowna. 

 

Podsumowując, praca opiekuna skupia się przede wszystkim na integracji i koordynacji działań młodzieży, wsparciu merytorycznym i doradztwie, a także dbaniu o swobodny przepływ informacji między młodzieżowymi radnymi a organami samorządowymi i lokalnymi instytucjami. Warto również wspomnieć, że obsługę administracyjną rady sprawuje ustawowo urząd, a działania MR powinny być uwzględnione w budżecie gminnym.