Prawo

Jakie są sposoby na aktywność obywatelską młodych?

 

Wbrew powszechnej opinii, nie musisz mieć ukończonych 18 lat, żeby korzystać z przysługujących Ci praw obywatelskich. Choć pełnię przywilejów, w tym prawo do głosowania, uzyskujesz dopiero w momencie wkroczenia w dorosłość, już jako dziecko masz uprawnienia, pozwalające Ci na aktywne zaangażowanie się w działania na rzecz lokalnej społeczności. Są to mi.in:

  • prawo do informacji publicznej (zgodnie z art. 61 Konstytucji RP mamy prawo do pytania o każdy przejaw działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne),

  • możliwość zgłoszenia wniosku, petycji, skarg do władz instytucji publicznych (szkoła, urząd itp.),

  • udział w konsultacjach społecznych oraz w budżecie obywatelskim,

  • uczestnictwo w samorządzie uczniowskim i wpływ na decyzje dotyczące funkcjonowania szkoły,

  • możliwość odbycia wolontariatu w instytucjach publicznych (?)

 

Każde z tych zagadnień, zasługujące na osobne omówienie przy innej okazji, daje młodym ludziom możliwość włączenia się w pewnym stopniu w życie społeczności. Z pewnością sposobem, który poszerza zakres kompetencji młodych ludzi i daje im jeszcze większe pole do działania, jest funkcjonowanie/ tworzenie młodzieżowych rad gmin, dzielnic i miast. 

 

Podstawowym celem utworzenia młodzieżowej rady jest wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej. Rada ma konsultować, doradzać i inicjować działania. Zgodnie z ustawą do zadań młodzieżowej rady należy w szczególności:

  • opiniowanie projektów uchwał dotyczących młodzieży,

  • udział w opracowaniu dokumentów strategicznych gminy na rzecz młodzieży,

  • monitorowanie realizacji dokumentów strategicznych gminy na rzecz młodzieży,

  • podejmowanie działań na rzecz młodzieży, w szczególności w zakresie edukacji obywatelskiej, na zasadach określonych przez radę gminy,

  • współuczestniczenie w działaniach związanych z tworzeniem i realizacją rządowych dokumentów strategicznych dotyczących polityki młodzieżowe

 

Dokumentami regulującymi powstawanie i działalność młodzieżowych rad są ustawy o samorządzie gminnym, samorządzie powiatowym, samorządzie województwa oraz ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z kolei obowiązująca aktualnie Ustawa z dnia 20 kwietnia 2021 r. wprowadziła zmiany w wyżej wymienionych dokumentach, upraszczając zasady powoływania rad i dając im uprawnienia do podejmowania inicjatywy uchwałodawczej w samorządach lokalnych.

 

Kluczowe zmiany, które pojawiły się w nowej ustawie to m.in możliwość powoływania rad młodzieżowych na wniosek samych zainteresowanych młodych osób, np. członków samorządu szkolnego lub po prostu grupy zaangażowanej młodzieży. 

 

Pełna treść ustawy: http://orka.sejm.gov.pl/proc9.nsf/ustawy/990_u.htm