Wywiad z Kamilą Koper-Pytlik
Jak oddać głos młodzieży? Debata młodych mieszkańców z władzami miasta
Jak poznać potrzeby młodych mieszkańców i stworzyć przestrzeń do ich rozmowy z przedstawicielami samorządu? O organizacji debaty metodą World Café opowiada opiekunka Młodzieżowej Rady Miasta Marki. Wywiad przeprowadziła Natalia Tomaszuk z Fundacji Civis Polonus.
NT: Skąd wziął się pomysł na zorganizowanie debaty młodzieży z przedstawicielami władz miasta? Jaką potrzebę miało zaspokoić to wydarzenie?
KK-P: Pomysł wyszedł od samych młodzieżowych radnych. Chcieli przedstawić władzom miasta potrzeby młodych mieszkańców, poznać perspektywę samorządu i dowiedzieć się, w jakich obszarach możliwa jest współpraca.
NT: Debata została poprzedzona ankietą wśród młodzieży. Dlaczego radni zdecydowali się rozpocząć właśnie od poznania opinii swoich rówieśników?
KK-P: Chcieli poznać potrzeby osób mieszkających lub uczących się w Markach, aby podczas debaty reprezentować nie tylko własne zdanie, lecz także szerszą grupę młodzieży. Ankieta miała pokazać, że głos młodych mieszkańców powinien być uwzględniany w rozmowach o funkcjonowaniu miasta.
NT: Jak wyglądało przygotowanie młodzieży do całego procesu – od stworzenia ankiety po organizację debaty? Jaką rolę pełniła w nim opiekunka?
KK-P: Młodzieżowi radni wykazali się dużą samodzielnością. Podzielili się na zespoły, przygotowali i przeprowadzili ankietę, a następnie opracowali jej wyniki. Organizowali też spotkania robocze, przygotowywali prezentacje i wspólnie planowali wydarzenie. Do udziału w debacie zaprosili reprezentantów lokalnych szkół.
Moja rola opiekuna polegała przede wszystkim na czuwaniu nad procesem i wspieraniu młodzieży w sprawach organizacyjnych. Pomagałam, gdy było to potrzebne, przypominałam o terminach i delikatnie nakierowywałam radnych, ale nie ingerowałam w merytoryczną część ich pracy. Zależało mi, aby było to ich wydarzenie.
NT: Na podstawie ankiety wybrano obszary, które następnie pojawiły się podczas dyskusji. Jak wyglądał proces ich wyboru?
KK-P: Radni skupili się na zagadnieniach szczególnie ważnych dla młodych mieszkańców Marek. Wśród nich znalazły się zdrowie i odporność psychiczna, bezpieczeństwo w sieci, budowanie relacji społecznych, start w dorosłość, lokalny transport oraz edukacja szkolna i pozaszkolna. Pojawiło się również szersze pytanie o to, w jakiej Polsce młodzi ludzie chcieliby żyć.
NT: Debata została przeprowadzona metodą World Café. Dlaczego młodzież zdecydowała się właśnie na tę formę?
KK-P: Młodzieżowi radni uznali, że jest to metoda jasna, stosunkowo łatwa do zorganizowania i sprzyjająca swobodnej rozmowie. Pozwala odejść od sztywnej formuły, w której wypowiadają się tylko wybrane osoby, oraz daje uczestnikom możliwość aktywnego udziału i wymiany różnych opinii.
NT: Jak wyglądały przygotowania organizacyjne? Co okazało się największym wyzwaniem z perspektywy opiekunki?
KK-P: Przygotowania przebiegały bardzo sprawnie. Radni organizowali spotkania robocze, dzielili się zadaniami i samodzielnie przygotowywali materiały. Byli dobrze przygotowani organizacyjnie i merytorycznie, dlatego nie pojawiły się większe trudności wymagające mojej interwencji.
Czasami trzeba było przypomnieć im o terminach lub pomóc uporządkować kolejne działania. Starałam się jednak zachować równowagę: czuwać nad procesem, ale nie kontrolować każdego kroku i nie odbierać radnym samodzielności.
NT: Co szczególnie Panią zaskoczyło lub utwierdziło w przekonaniu, że warto organizować takie spotkania?
KK-P: Najbardziej zaskoczyły mnie samodzielność, zaangażowanie i merytoryczne przygotowanie młodzieżowych radnych, które bardzo dobrze ocenili również przedstawiciele samorządu.
Nasza rada działa dopiero drugą kadencję. Do obecnego składu przeszło sześć osób z poprzedniej kadencji, które wsparły nowych radnych i podzieliły się z nimi doświadczeniem. Mimo krótkiej historii rada szybko zaczęła działać i wychodzić z własnymi inicjatywami.
NT: Jakie konkretne efekty przyniosła debata? Czy udało się wypracować rozwiązania, które mają szansę zostać wdrożone?
KK-P: Na tym etapie nie możemy jeszcze mówić o wdrożeniu konkretnych rozwiązań. Debata umożliwiła jednak młodzieży przedstawienie własnej perspektywy, zadanie pytań władzom i lepsze poznanie możliwości działania na poziomie lokalnym. Zebrane potrzeby i opinie mogą stać się podstawą kolejnych inicjatyw rady. Obecnie jesteśmy na etapie rozwijania współpracy i planowania dalszych działań.
NT: Wiem, że planują już Państwo kolejną debatę – tym razem międzypokoleniową. Skąd wziął się pomysł na takie wydarzenie?
KK-P: Pomysł pojawił się podczas rozmów o współpracy działających w mieście rad. Chcielibyśmy, aby przedstawiciele trzech rad, które działają w naszym mieście – Młodzieżowej Rady Miasta Marki, Mareckiej Rady Seniorów oraz Mareckiej Rady Działalności Pożytku Publicznego – lepiej się poznali, wymienili doświadczeniami i sprawdzili, w jakich obszarach mogą działać wspólnie. Zależy nam, aby był to początek rzeczywistej współpracy, a nie tylko jednorazowe spotkanie.
NT: Co poradziłaby Pani opiekunom młodzieżowych rad, którzy chcieliby zorganizować podobną debatę? Od czego warto zacząć?
KK-P: Na początku warto określić, jaki efekt chcemy osiągnąć i w jaki sposób rezultaty debaty zostaną wykorzystane w dalszych działaniach. Następnie należy poznać rzeczywiste potrzeby młodzieży i pozostawić młodym ludziom przestrzeń do współtworzenia wydarzenia.
Rolą opiekuna nie powinno być wykonywanie wszystkiego za radnych. Powinien ich wspierać i czuwać nad procesem, ale jednocześnie pozwalać im podejmować decyzje oraz brać odpowiedzialność za własne działania.
NT: Jakie cechy są, Pani zdaniem, najważniejsze w pracy opiekuna młodzieżowej rady?
KK-P: Przede wszystkim umiejętność słuchania, komunikowania się z młodzieżą i budowania relacji opartej na wzajemnym szacunku. Opiekun powinien być otwarty i dostępny, aby młodzi wiedzieli, że mogą zwrócić się do niego z pytaniem lub problemem.
Potrzebny jest także pewien nadzór, ale nie powinien oznaczać kontrolowania każdego działania. Najważniejsze jest stworzenie młodzieży poczucia bezpieczeństwa, żeby wiedzieli, że mogą działać samodzielnie, a jednocześnie, że opiekun czuwa i w razie potrzeby pomoże.
Dużą wartość mają również spotkania młodzieżowych rad i ich opiekunów. Pozwalają wymieniać się doświadczeniami, szukać nowych inspiracji i ponownie rozbudzać energię do działania.
Inspiracja przygotowana w ramach zadania publicznego finansowanego ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Komentarze